Przez najbliższe dwa tygodnie wszystkie żłobki i szkoły w Polsce będą zamknięte. Tysiące rodziców będzie zmuszonych do zapewnienia swoim pociechom opieki w domu. Czy za ten czas otrzymają wynagrodzenie lub zasiłek? Na jakich warunkach?
Komu przysługuje zasiłek opiekuńczy?
Przygotowana na okoliczność walki z koronawirusem tzw. specustawa przewiduje, że w przypadku zamknięcia żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola lub szkoły, do których uczęszcza dziecko, z powodu COVID-19, ubezpieczonemu zwolnionemu od wykonywania pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki nad dzieckiem, o którym mowa w Ustawie z 25.6.1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 645 ze zm.) przysługuje dodatkowy zasiłek opiekuńczy za okres nie dłuższy niż 14 dni. Okresu wypłaty dodatkowego zasiłku opiekuńczego (14 dni) nie wlicza się do ogólnego limitu 60 dni, które przysługują na opiekę nad dzieckiem do lat 14.
Warunki przyznania zasiłku opiekuńczego
Zatem dodatkowy zasiłek opiekuńczy przysługuje rodzicom lub opiekunom prawnym dzieci, którzy łącznie spełnią następuje warunki:
- Są objęci ubezpieczeniem chorobowym (np. są pracownikami, zleceniobiorcami, osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą). Zasiłek nie przysługuje pracującym w ramach umowy o dzieło.
- Opiekują się dzieckiem, które nie ukończyło jeszcze 8. roku życia.
- Inni członkowie rodziny nie pozostają w gospodarstwie domowym i nie mogą sprawować opieki na dzieckiem – ten warunek nie dotyczy rodziców dzieci poniżej 2 roku życia.
- Pracownicy i zleceniobiorcy – złożą oświadczenie do swojego płatnika składek (pobierz wzór oświadczenia przygotowany przez ZUS).
- Osoby prowadzące działalność pozarolniczą – złożą oświadczenie bezpośrednio w ZUS.
Zgodnie z regulacjami prawnymi pracodawca nie może odmówić pracownikowi możliwości skorzystania z zasiłku opiekuńczego. Co ważne jednak, zasiłek przysługuje tylko jednemu z rodziców, czyli temu, który sprawuje bezpośrednią opiekę nad dzieckiem.
Zasiłek nie należy się przy pracy zdalnej
Istotna z punktu widzenia pracowników i pracodawców jest również kwestia, czy pracownik, który świadczy pracę poza zakładem pracy, czyli tzw. pracę zdalną, ma prawo do pobierania zasiłku opiekuńczego? Odpowiedź jest przecząca – pracownikowi, który pracuje zdalnie, nie przysługuje zasiłek opiekuńczy, natomiast przysługuje mu wynagrodzenie od pracodawcy na normalnych zasadach.